CTET Level -1 (23 June 2024)

Question 1:

नवीनां भाषां शिक्षन्तः छात्राः प्रायः तस्याः भाषायाः उच्चारणनियमानां कारणात् तां भाषां भाषितुं विश्वासस्य न्यूनताम् अनुभवन्ति । तां समस्यां निवारयितुं एकः मार्गः अयम् अस्ति- 

  • यदा त्रुटयाः भवन्ति तासां तदैव संशोधनम् । 

  • तादृशानां क्रीडासदृशगतिविधीनां प्रयोगः । यस्मिन् कक्षायां मौखिक-अन्तःसम्पर्कः भवेत् । 

  •  छात्राः कक्षायां उच्चस्वरेण पठन्तु । 

  • केनापि भाषाविशेषज्ञेन सह परामर्शं कृत्वा सततं अभ्यासः ।

Question 2:

भाषाशिक्षणे संरचनात्मकोपागमे (Construction approach) शिक्षकात् अपेक्ष्यते

  • छात्राणाम् स्वपाठ्यपुस्तकं स्वयं रचितुं समर्थीकरणम् ।

  • छात्रेभ्यः पूर्वनिर्मितज्ञानदानम् । 

  • स्वज्ञानस्य माध्यमेन ज्ञाननिर्मातुं छात्राणां साहाय्याम् ।

  • स्वपाठ्यक्रमस्य स्वयमेव निर्माणम् । 

Question 3:

भाषाशिक्षणस्य व्याकरणानुवादपद्धतिः बलाघाते केन्द्रीकरोति 

  • अधिगमकाले उच्चारणं सुदृढीकरणम् । 

  • अर्थकेन्द्रितं शिक्षणम्। 

  • रूपकेन्द्रितं शिक्षणम् । 

  • मुख्यकेन्द्रबिन्दुरूपेण भाषायाः प्रयोगः । 

Question 4:

कश्चिद् अध्यापकः 'नगरीकरणस्य कारणात् प्रदूषणम्" इत्यस्मिन् विषये विचारोत्तेजनं कर्तुं कथयति । अत्र विचारोत्तेजस्य कोऽर्थः । 

  • अनुच्छेदस्य समाप्तिः 

  • कालक्रमानुसारं विचाराणां क्रमबद्धता 

  • शीर्षवाक्यस्य लेखनम् 

  • तत्कालमेव केनापि विषयेन सम्बद्धानां विचाराणां लेखनम् 

Question 5:

भाषायाः सोऽवयवः यः शब्दानां शब्दसमूहानां वा अर्थज्ञानेन सम्बद्धोऽस्ति, कथ्यते 

  • ध्वनिविज्ञानम् 

  • व्यवहारवदः 

  • व्याकरणम् 

  • अर्थविज्ञानम्

Question 6:

भाषाविकासे, बालकैः ये शब्दाः, शब्दसमूहाः वा प्रयुज्यन्ते, तदस्ति 

  • उत्पादनम् 

  • स्वनिम ( Phoneme) 

  • अर्थावबोधः 

  • ग्रहणम् ( Reception) 

Question 7:

प्राथमिकस्तरे पठनकौशलमाकलनाय एकेन भाषाया अध्यापकेन प्रामुख्येन कुत्र ध्यानं केन्द्रितं करणीयम् ?

  • विरामादिचिह्नानां प्रयोगे 

  • अव्याहतगतिना पठने 

  • अक्षराणां तेषां ध्वनिभिः सह मेलने 

  • अवबोधपूर्वकं पठने 

Question 8:

प्राथमिकस्तरीय अध्यापकः कक्षायां मौनपठन - अपेक्षया उच्चैः स्वरेण पठने ध्यानं केन्द्रितं करोति । इदमस्ति 

  • शिक्षार्थिनः पाठ्यपुस्तकं सहपठने समर्था भवेयुः ।

  • शिक्षार्थिनः द्रुततया पठने समर्था भवेयुः ।

  • शिक्षार्थिनः विरामादिचिह्नप्रयोगेण सह शुद्धोच्चारणे समर्थाः भवेयुः । 

  • शिक्षार्थिनः सावधानाः तथा च स्व पर्य्यायप्रतीक्षायां समर्था भवेयुः । 

Question 9:

बालकाः भित्तिषु भूतले च किमपि अस्पष्टं (Scribble) लिखन्ति । एतत् तेषां कस्य भागः अस्ति ?

  • एषा पठनकालसाक्षरतागतिविधिः अस्ति (While reading literacy activity) 

  • एषा पश्चपठनसाक्षरतागतिविधिः अस्ति (Post-reading literacy activity) 

  • प्राकार्यात्मकसाक्षरतायाः (Functional literacy)

  • उदीयमानासाक्षरतायाः (Emergent literacy) 

Question 10:

चतुर्थकक्षायाः छात्राः स्वपितृभ्यां प्रपितृभ्यां च सह तेषां बाल्यकालविषये सामाजिक जीवनविषये च चर्चा कर्तुं निर्दिष्टाः । छात्रैः कक्षायां स्ववार्तालापं अधिकृत्य एका मौखिक प्रस्तुतिः कर्तव्या । अनन्तरं ते भित्तिषु स्थापयितुं चर्चाधारितं एकं भित्तिपत्रं (Poster) रचयन्ति । अयं गतिविधिः किं कथ्यते ? 

  •  लेखनगतिविधिः

  •  मौखिकविकासकार्याणि 

  • परियोजनाकार्यम् 

  •  सम्भाषणगतिविधिः

Scroll to Top
RWA Launches Special Classes for Jawahar Navodaya on YouTube UGC Puts Stay on Supreme Court’s New Rules UPSSSC Junior Assistant Admit Card 2026 Out Causes of Bleeding in Pregnancy Explained UPSSSC Stenographer Exam: Questions Asked Directly from Class