CTET Level -1 (16 June 2024)

Question 1:

प्राथमिककक्षासु वयं सम्पूर्णकक्षास्थानं भाषा - समृद्ध परिवेशयुक्तं कुर्मः । उद्देश्यं छात्राय अनुभवप्रदानमस्ति

  • भाषायाः यान् प्रयोगान् भवान् जानाति तेषां प्रदर्शनम्

  • आंग्लभाषायाः वैविध्यं भव्यता च 

  • आंग्लभाषायाः कक्षास्थानस्य सौन्दर्यम् 

  • अभीष्टभाषायां पूर्णतः मज्जनम् 

Question 2:

कश्चिद् अध्यापकः छात्राणां त्रुटी: एकत्रीकृत्य यदा- कदा कक्षायां विमर्शयति, परन्तु त्रुटिकर्तॄणां उल्लेखं न करोति । सः किम् करोति ? 

  • स संशोधनात्मकं अध्यापनं करोति । 

  • स विचारविमर्शमाध्यमेन भाषां पाठयति । 

  • स छात्राणां भाषाप्रयोगविषये पुनर्निवेशनं (Feedback) प्रददाति । 

  • स छात्राणां दोषान् कथयति । 

Question 3:

शिक्षा उपलब्धेः उद्देश्यम् अस्ति 

  • भाषायाः व्याकरणस्य सम्पूर्णज्ञानम् 

  • विषयस्य साधिकार - शिक्षणम् 

  • योग्यता - आधारितं भाषाशिक्षणम्

  • क्षमता - आधारितं भाषाशिक्षणम्

Question 4:

पूर्वतर साक्षरता प्रोत्साहयितुं प्रौढजनः, एक बालकश्च उभौ सह एवं एक पुस्तकं पश्यतः । प्रौढः जनः प्रश्नान पृच्छति वार्तालापम् प्रारब्धुम, तदनु उभयोः भूमिका परिवर्तते । ततः बालकः प्रौढं प्रश्नान् पृच्छति । इयं पद्धतिः किं कथ्यते ? 

  • सहपठनम् 

  • वार्तालापीय पठनम् 

  • आदर्शपठनम् (Model Reading) 

  • कथाश्रावणम् 

Question 5:

कश्चिद् अध्यापकः तृतीयकक्षायां नवीनं शब्दराशिं छात्रेभ्यः प्रस्तौति। निम्नलिखिताषु का पद्धतिः शब्दराशिं प्रस्तोतुं प्रभाविनी अस्ति? 

  • अध्यापकः शब्दार्थः श्यामपटले लिखेतु छात्रान् च तं कण्ठस्थीकर्तुं कथयेत्। 

  • अध्यापकः छात्रान् विपरीतार्थकान् शब्दान् अर्थैः सह तेषां भाषायां वदेत्। 

  • अध्यापकः छात्रान् प्रकरणानुसारं शब्दस्य अर्थ विवृणुयात् । 

  • अध्यापकः तान् शब्दस्य समीचीनां परिभाषां वदेत् ।

Question 6:

यदा अध्यापकः मह्यं पत्रं ददाति यस्मिन् कश्चित्शब्दः सूक्तिर्वा अङ्किता अस्ति, तथा च अहम् इमं शब्दं अनुमातुं सम्पूर्णां कक्षां कथयामि । मह्यं एतत्कार्यं रोचते । अस्मिन् विषये छात्राणां टिप्पण्यः ज्ञातव्याः, तेषां अपेक्षित टिप्पण्यश्चापि ज्ञातव्या:- 

  • अहं भाषां तदा सम्यक् स्मरामि अहं अस्यां गतिशीलो भवामि । 

  • अहं भाषां तदा सम्यक् स्मरामि यदा अहं पत्रात् सूक्तिं कण्ठस्थीकरोमि । 

  • अहं भाषां तदा सुष्ठु स्मरामि यदा अहं तां पश्यामि ।

  • अहं भाषां तदा सम्यक् स्मरामि यदा अहं तां शृणोमि । 

Question 7:

 एक शिक्षिका छात्रेभ्यः शिक्षणगतिविधीनाम् माध्यमेन मौखिकभाषां लिखितभाषां प्रयोक्तुम् अन्वेष्टुं च सा केन्द्रिता अस्ति 

  • पाठ्यपुस्तकाधारितभाषाशिक्षणे

  • कार्याधारित भाषाशिक्षणे

  • सकलशारीरिकप्रतिक्रियायां

  • शिक्षणस्य शाब्दिकोपागमे 

Question 8:

पठने ' अर्थप्रत्ययः' (Semantic Cue) किम् अस्ति ?

  • शब्दानां उच्चारणप्रक्रियाबोधः 

  • व्याकरणविषयस्य अवबोधाय प्रवृत्तिः 

  • अर्थनिर्माणप्रक्रियां प्रति प्रवृत्तिः 

  • शब्दार्थ: 

Question 9:

पाठ्यक्रमव्यापि - भाषा परिप्रेक्ष्य: (Language across the curriculum perspective) किं मन्यते ?

  • विद्यालये भाषाभ्यः भाषेतर- विषयाः अधिकाः महत्त्वपूर्णाः । 

  • भाषेतर - विषयक शिक्षकः स्वकक्षायां भाषा-विचारः न अपेक्षते ।

  • सर्व शिक्षणं भाषा - शिक्षणम् । 

  • भाषेतर - विषय - शिक्षणें भाषा महत्त्वपूर्णां भूमिकां  निर्वहति । 

Question 10:

भाषायाः अध्ययनः किं कथ्यते ? 

  • भाषा-प्रक्रिया 

  • भाषायाः व्याकरणम् 

  • भाषा-विज्ञानः 

  • भाषा - तन्त्रम्

Scroll to Top
RWA Launches Special Classes for Jawahar Navodaya on YouTube UGC Puts Stay on Supreme Court’s New Rules UPSSSC Junior Assistant Admit Card 2026 Out Causes of Bleeding in Pregnancy Explained UPSSSC Stenographer Exam: Questions Asked Directly from Class